راجع به اين توحيد و ابعاد مهمّى كه دارد از جمله توحيد در عبادت به معنى پيروى و اطاعت ، و به معنى تمكين محض از رژيم و حكومت الهى و شرعى ، در نهج‌البلاغه مطالب ارزنده و آموزنده بسيار است كه از آن جمله مىتوان به عهدنامهء معروف حضرت مولى عليه السلام به مالك اشتر اشاره كرد كه بر اساس همين توحيد و بيان حدود و تفاصيل رژيم و حكومت الهى اسلامى و روابط مردم با آن صادر شده است . حضرت در اين عهدنامه خطاب به مالك مىفرمايد : إِيّاكَ وَ مُساماةَ اللَّهِ في عَظَمَتِه ، وَ التَّشَبُّهَ بِه في جَبَروتِه . « 1 » برحذر باش از اينكه خود را در عظمت با خدا برابر دانى و در جبروت خود را با او همانند سازى . اين عهدنامه يگانه نظام توحيدى اسلام است كه در آن سلطان و رعيّت با هم مساوى و برابرند و استعباد و شرك وجود ندارد و همه در تحت اطاعت خدا قرار دارند و همهء اطاعتها در اطاعت خدا و قانون خدا درج است و حاكم بر همه ، خدا و احكام خداست . لذا تمام بندهاى اين عهدنامه امروز و نيز در عصرهاى آينده زنده و جاودان است . « 2 » حضرت در يكى ديگر از خطبه‌هاى نهج‌البلاغه مىفرمايد : وَ إِنَّ مِن أَسخَفِ حالاتِ الوُلاةِ عِندَ صالِحِ النّاسِ أَن يُظُنَّ بِهِم حُبُّ الفَخرِ وَ يوضَعَ أَمرُهُم عَلَى الكِبرِ . وَ قَد كَرِهتُ أَن يَكونَ جالَ في ظَنِّكُم أَنّي أُحِبُّ الإِطراءَ ، وَ استِماعَ الثَّناءِ ، وَ لَستُ بِحَمدِ اللَّهِ

--> ( 1 ) . همان ، نامهء 53 . ( 2 ) . راجع به اين عهدنامه رجوع شود به شرح فارسى و عربى آن و نيز رجوع شود به الرّاعى و الرّعيّة توفيق الفكيلى ، و مطالب و مقايسه‌اى كه جرج جرداق در كتاب « الامام على ، صوت العدالة الانسانيّة » بين اين عهدنامه و اعلاميّهء حقوق بشر و آزادى او كرده است .